• banner2.png
  • banner4.png
  • banner5.png
  • museum outside.jpg

Хархорумын орчим дахь Монголын үеийн булш оршуулга

1964 онд археологич Н.Сэр-Оджав Өвөрхангай аймгийн Хархорин сумын нутаг Мойлтын аманд гурван булш малтан 65 см урт үйсэн хоромсого, төмөр зэв олсны зэрэгцээ Хархорум хотыг малтахад гарсантай ижил паалантай шаазангийн хагархай олжээ. Ийнхүү булшнаас тухайн үеийн Монголын хот суурины хэрэглэгдэхүүн анх олдсоноороо онцлог бөгөөд малтлагын тухай товч тэмдэглэлийг 1965 онд хавсралт зураггүй нийтэлжээ.

1972 онд Монгол-Зөвлөлтийн түүх-соёлын хамтарсан экспедици (В.В. Волков) Өвөрхангай аймгийн Богд сумын Ховд багийн нутаг Бага Тэвш ууланд 13-15 дугаар зууны үед холбогдох хоёр монгол булш малтсан байна. Энд малтсан нэгэн эмэгтэйн оршуулганаас торгоны тасархай, усны шувуудын дүрстэй хүрэл толь, төмөр хайч, модон самны үлдэгдэл, амсрын хэсэгтээ хээ угалз бүхий бүтэн мөнгөн аяга зэрэг ховор олдворын зүйл гарсан ажээ Гэвч булшны материалыг нийтлээгүй бөгөөд зарим олдворууд хаа байгаа нь одоо тодорхойгүй болжээ.

 

1976-1980 оны хооронд Өвөрхангай аймгийн Хархорин сумын нутагт ажилласан БНМАУ-ын ШУА-ийн Түүхийн хүрээлэнгийн археологийн шинжилгээний анги (Н.Сэр-Оджав, Д.Баяр) Их Монгол улсын нийслэл Хархорум хотын шороон хэрмийн баруун хойд өнцөгт орших дөрвөлжин далан хэрэм бүхий оршуулгын газрын нэг хэсгийг малтан шинжилж, нийт 37 хүний булш илрүүлэн олжээ. Эндхийн оршуулгын зан үйл нь тэр үеийн монголчуудын булш оршуулгаас эрс өөр байдалтай бөгөөд ямарваа нэг эд өлгийн зүйл дагалдуулан хийгээгүй, ясны байрлал зэрэг нь Алтан ордны улсын Шинэ Сарай зэрэг газрын малтлагаас олдсон лалын шашинт иргэдийн булшныхтай ижил байжээ.

1978 онд МЗТСХЭ-ийн хүрэл, төмрийн дурсгал судлах анги (Д. Наваан) Өвөрхангай аймгийн Хархорин сумын Мойлтын аманд нэг монгол булш, 1979 онд МЗТСХЭ-ийн хуучин чулуун зэвсэг судлах анги (Д. Цэвээндорж, Ю.С. Худяков нар) Өвөрхангай аймгийн Хархорин сумын нутаг Бага Арцатын аманд нэг булш малтаж материалыг 1986 онд нийтлэжээ.

1980 онд Өвөрхангай аймгийн Хархорин суманд ажилласан МЗТСХЭ-ийн судлаачид (Д.Баяр, Г.Мэнэс, В.Е.Войтов) Монголын эртний нийслэл Хархорум хотын дэвсгэрт орших Халхын Өндөр гэгээн Занабазарын эх Ханджамц хатны дурсгалд зориулан босгосон суварганы баруун хажууд байсан нэгэн булшийг малтаж эмэгтэй хүний оршуулганаас үйсэн богтаг малгай, алтан ээмэг, шавраар хийсэн ээрүүлийн дунгуй, төмөр хутга, найман талтай хүрэл товруу, ширэн гутлын үлдэгдэл зэрэг сонирхолтой олдворууд илрүүлсэн байна. Үүний зэрэгцээ, судалгааны явцад Эрдэнэ Зуу хийдээс чанх урагш 1 км зайтай орших, орой дээрээ эртний хэрэмт барилгын үлдэгдэл бүхий Маамуу толгой (одоо Мэлхийт толгой гэх болжээ) хэмээх газар санамсаргүй тохиолдлоор илэрч мэдэгдсэн нэгэн булшийг малтан шинжилж, эрдэм шинжилгээний өгүүлэл нийтлүүлсэн байна.

1989 онд Түүхийн хүрээлэнгийн эрдэм шинжилгээний ажилтан З.Батсайхан Өвөрхангай аймгийн Хархорин сумын нутаг Орхон голын баруун эрэг Нарийны ам хэмээх газар нэгэн булш малтан судалжээ. Энд малтсан монгол булшны нүхний баруун ханыг хөндийлөн ухаж, нууцлан оршуулга үйлдсэн бөгөөд хонины шагай чөмөг, нурууны яс, үйсэн богтаг малгайн үлдэгдэл, хүрэл ээмэг, тогооны хагархай, төмөр хутга, хумьж хэлбэргүй болгосон төмөр шанага зэрэг зүйл дагалдуулсан байв. Булшны малтлагын товч тайланг Д.Эрдэнэбаатар 1994 онд хавсралт зураггүй нийтэлжээ.

ЗОЧИН

1418440
Өнөөдөр
Өчигдөр
Энэ долоо хоногт
Энэ сард
Нийт
608
1267
4396
23267
1418440
Таны IP: 3.230.154.129
Server Time: 2020-05-28 15:51:18

ВИДЕО

 

Related Videos

ЗУРГИЙН ЦОМОГ

  • bunha.png
  • eh hel9.jpg
  • ahmad.jpg
  • IMG_5335.JPG
  • img_2195.jpg
  • edu16may 5.JPG
  • il haad 4.JPG
  • 83166241_2707335775980665_8377500931104702464_n.jpg
  • valley4.jpg
  • eh hel16.jpg
  • IMG_5663.JPG
  • IMG_5228.JPG
  • a.jpg
  • galbinga-2.jpg
  • 99160213_2984739551573618_2692397547686723584_o.jpg
  • IMG_1721.JPG
  • b2.JPG
  • 20161103_142149.jpg
  • eh hel6.jpg
  • IMG_2464 - Copy.JPG
  • IMG_0715.JPG
  • abb.17.jpg
  • natsuki.png
  • a10.jpg
  • tsetserleg2.jpg
  • gariin useg.jpg
  • IMG_1733.JPG
  • 83833295_2707335115980731_4983261433253855232_n.jpg
  • img_8272.jpg
  • IMG_0587.JPG
  • nuuts world.jpg
  • IMG_5769.JPG
  • jambal-1.jpg
  • oruulax.jpg
  • moiltiin am.jpg
  • DSC02088.JPG
  • dugui3.jpg
  • 6.jpg
  • picture 004.jpg
  • aa.jpg
  • Image 46.jpg
  • bugan hoshoo.jpg
  • b7.jpg
  • IMG_0573.JPG
  • IMG_2200.JPG
  • img_1781.jpg
  • IMG_3478.JPG
  • tsetserleg14.jpg
  • valley2.jpg
  • 16-r shilen horgo 3.JPG
  • Picture2.jpg
  • IMG_1688.JPG
  • zuu hiid.jpg
  • melhii4.jpg
  • Abb.28.JPG
  • 20161103_142520.jpg
  • dugui6.jpg
  • sur.jpg
  • dugui14.jpg
  • 20161103_140952.jpg
  • ger.jpg
  • 6-r shilen horgo 2.JPG
  • edu16may 1.JPG
  • tsetserleg10.jpg
  • eh hel13.jpg
  • IMG_0670.JPG
  • ertnii uy.jpg
  • banner.png
  • edu16may 6.JPG
  • moilt.jpg
  • 20161103_142307.jpg
  • IMG_3558.JPG
  • IMG_5337.JPG
  • img-c.jpg
  • tsetserleg6.jpg
  • tsetserleg1.jpg
  • dugui13.jpg
  • b5.jpg
  • IMG_7350.JPG
  • a5.jpg
  • IMG_0664.JPG
  • IMG_5331.JPG
  • DSC01912.JPG
  • 17-r shilen horgo 1.JPG
  • eh hel7.jpg
  • IMG_5722.JPG
  • staff-c4.jpg
  • 95495554_2929724363741804_2362479218232655872_o.jpg
  • eh hel19.jpg
  • 0280.jpg
  • tsetserleg9.jpg
  • IMG_0516.JPG
  • 84168749_2789851081062467_3064621700143382528_o.jpg
  • img-3-3.jpg
  • melhii1.jpg
  • eh hel14.jpg
  • dugui2.jpg
  • muz.jpg
  • dugui5.jpg
  • IMG_0758.JPG
  • il haad 6.JPG
  • IMG_7182.JPG
  • muzei.jpg
  • eh hel10.jpg
  • arslan.jpg
  • 82591784_2507983209459690_8317703273968566272_n.jpg
  • IMG_0680.JPG
  • dugui10.jpg
  • eh hel15.jpg
  • b1.JPG
  • IMG_9668.JPG
  • b8.jpg
  • 87898030_2785638081483767_5305040859811545088_o.jpg
  • Zahidal 1.jpg
  • dugui12.jpg
  • 0.jpg
  • shivee ovoo.jpg
  • IMG_0713.jpg
  • il haad 1.JPG
  • zoos-1.jpg
  • b9.jpg
  • IMG_5341.JPG
  • mhall.jpg
  • 2.jpg
  • ur.jpg
  • dugui11.jpg
  • eh hel12.jpg
  • a4.jpg
  • il haad 3.JPG
  • cam00131.jpg
  • IMG_0669.JPG
  • IMG_0574.JPG
  • IMG_2445.JPG
  • IMG_7165.JPG
  • 3 (2).jpg
  • img_9076.jpg
  • eh hel2.jpg
  • hoovon.jpg
  • melhii3.jpg
  • 83134264_2707335885980654_8163877242145865728_n.jpg
  • baga ereenii hun chuluu.jpg
  • 82919145_2707335192647390_5464417788971974656_n.jpg
  • chuluun zevseg.jpg
  • IMG_2312.JPG
  • b6.jpg
  • eh hel8.jpg
  • edu16may 4.JPG
  • tsetserleg8.jpg
  • harhorum hot.jpg
  • eh hel17.jpg
  • IMG_0673.JPG
  • a8.jpg
  • IMG_2322.JPG
  • 83567284_2707335235980719_76016076416090112_n.jpg
  • Zahidal 2.jpg
  • tsahim museum copy.png
  • IMG_5357.JPG
  • IMG_5702.JPG
  • valley5.jpg
  • IMG_3459.JPG
  • DSC02095.JPG
  • ih mongol.jpg
  • IMG_5662.JPG
  • 20161103_143103.jpg
  • eh hel1.jpg
  • a9.jpg
  • 83016135_2707335489314027_4432388897804124160_n.jpg
  • bugd.jpg
  • dugui7.jpg
  • staff-c3.jpg
  • tamga.jpg
  • b3.jpg
  • IMG_3538.JPG
  • dugui9.jpg
  • 97009580_2969865129727727_4125751034851098624_n.jpg
  • arslan 2.jpg
  • img_4078.jpg
  • dugui8.jpg
  • tsetserleg4.jpg
  • museum location.png
  • tsetserleg7.jpg
  • 11111.jpg
  • jambal-2.jpg
  • 2222.jpg
  • valley3.jpg
  • IMG_2462.JPG
  • IMG_0618.JPG
  • zoos-2.jpg
  • Abb.10.JPG
  • eh hel5.jpg
  • tur uzesgelen.jpg
  • IMG_20120624_121832.jpg
  • IMG_0465.JPG
  • 2 talt zoos.jpg
  • 3333.jpg
  • IMG_9789.jpg
  • hurliin iy.jpg
  • img_1803.jpg
  • edu16may 2.JPG
  • IMG_5792.JPG
  • hatan.jpg
  • eh hel4.jpg
  • IMG_3425.JPG
  • DSC01910.JPG
  • IMG_20120624_121855.jpg
  • img_4093.jpg
  • a2.jpg
  • IMG_5321.JPG
  • IMG_3488.JPG
  • 91120261_2849818725065702_5920554340988223488_o.jpg
  • IMG_9434.JPG
  • temporary1.jpg
  • 16-r shilen horgo 4.JPG
  • 20161103_141332.jpg
  • chinggis stone.jpg
  • IMG_0508.JPG
  • IMG_0666.JPG
  • IMG_3337.JPG
  • ssss.jpg
  • mhall1.jpg
  • bosoogiin honhor 2.jpg
  • dugui15.jpg
  • tsetserleg3.jpg
  • Picture7.png
  • DSC02240.JPG
  • 20161103_140207 - Copy.jpg
  • IMG_5343.JPG
  • 89747873_2803769729670602_6951113799290060800_o.jpg
  • 84258118_2707335732647336_4664197001552855040_n.jpg
  • DSC02099.JPG
  • bosoogiin honhor 1.jpg
  • IMG_0717.JPG
  • 96361202_2946436792070561_1458298678694379520_o.jpg
  • IMG_3549.JPG
  • IMG_5340.JPG
  • dejee.jpg
  • Image 47.jpg
  • 97999230_2966055350108705_7659867528654487552_o.jpg
  • galbinga-4.jpg
  • ertnii nuudelchin.jpg
  • arigboh-1.jpg
  • il haad 2.JPG
  • IMG_2030.JPG
  • cam00109.jpg
  • 83106211_2707335679314008_7587903255665967104_n.jpg
  • Picture1.jpg
  • Copy 2 of DSC02231.JPG
  • staff-c1.jpg
  • IMG_6605.JPG
  • FB_IMG_1572098248753.jpg
  • tsetserleg12.jpg
  • banner.jpg
  • IMG_3535.JPG
  • 82988011_2507983242793020_481017641159360512_o.jpg
  • img_8741.jpg
  • 20161103_140207.jpg
  • dugui4.jpg
  • IMG_9788.jpg
  • a3.jpg
  • eh hel3.jpg
  • melhii2.jpg
  • IMG_3555.JPG
  • eh hel18.jpg
  • aaaaaaaaaa.jpg
  • 02 Kharkhorin museum.jpg
  • top of the tuvkhun.jpg
  • arigboh-12.jpg
  • a7.jpg
  • IMG_5153.JPG
  • b4.jpg
  • chuluunii iy.jpg
  • staff-c5.jpg
  • museum schem 2014.jpg
  • orkhonbook.jpg
  • a6.jpg
  • tsetserleg5.jpg
  • IMG_0536.JPG
  • IMG_5639.JPG
  • tsoo.jpg
  • IMG_0720.JPG
  • eh hel11.jpg
  • valley1.jpg
  • bosoogiin honhor.jpg
  • 20161103_141304.jpg
  • IMG_0679.JPG
  • IMG_0751.JPG
  • lllllllllllllllllllllllllllllllll.jpg
  • edu16may 3.JPG
  • IMG_5720.JPG
  • IMG_2566.JPG
  • IMG_6343.JPG
  • IMG_4544.JPG
  • 82888843_2707335825980660_4417024339497451520_n.jpg
  • 112.jpg
  • 1.jpg
  • img-3-1.jpg
  • amga.jpg
  • tsetserleg13.jpg
  • tsetserleg11.jpg
  • shilen dans.jpg
  • bumbatiin amnii hun chuluu.jpg
  • arigboh-2.jpg

ХОЛБОО БАРИХ

Цагийн хуваарь / Time table:              Тасалбарын үнэ /Ticket price:                      Манай хаяг /Address:

Зун /Summer (V/1-IX/30)

Өдөр бүр

/EVERYDAY 09:00 - 18:00

Өндөр настан, 0-6 насны хүүхэд ҮНЭГҮЙ

Сурагч /Child 1000

Оюутан /Student 3000

Том хүн /Adult 8000

Монгол улс, Өвөрхангай аймаг,

Хархорин сум, Ганган Орхон баг, ш/х-30

Gangan Orkhon bag, Kharkhorin soum,

Uvurkhangai province, Mongolia. P.O.Box 30

Өвөл /Winter (X/1-IV/30

Ажлын өдрүүдэд

/WEEKDAY 10:00 - 17:00

Зураг дарах /photo

10000

 

Утас /Tel: (976)-70327808, 70327811

Факс/Fax: (976)-70327810

И-мэйл: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Вэб: www.Kharakhorummuseum.mn

    Бичлэг хийх /Video 35000

Менежер-Т.Баяраа Утас:91029092

Нягтлан бодогч- Ц.Чимэд Утас:70327810, 96040028

ЭША-ны ахлах ажилтан- Ж.Цамбагарав Утас: 88006144

Сан хөмрөгч -Б.Мөнхзул Утас:99204770, 96034770

Өргөдөл, гомдол, санал хүлээн авах ажилтан - Ш.Баярмаа Утас: 70327808